Hoàng bá – 黄柏

– Phellodendron chinense C.K. Schneid.Hoặc Phellodendron amurense Rupr.

– Hoàng bách, Nghiệt mộc, Xuyên hoàng bá (川黄柏), Quan hoàng bá (关黄柏).

– Hoàng bá có nguồn gốc từ Trung Quốc, phân bố nhiều tại các tỉnh Tứ Xuyên, Hồ Bắc, Thiểm Tây, Cam Túc, Cát Lâm, Hắc Long Giang… Hiện nay dược liệu chủ yếu được nhập khẩu từ Trung Quốc.

– Vỏ thân và vỏ cành (đã cạo bỏ lớp bần), phơi hoặc sấy khô.

Chứa nhiều hoạt chất có giá trị như:

Theo Y học cổ truyền, Hoàng bá có tác dụng:

Theo lý luận Y học cổ truyền, Hoàng bá thường được sử dụng trong các bài thuốc nhằm hỗ trợ:

Thanh nhiệt táo thấp
Hạ tiêu thấp nhiệt gây tiểu buốt, tiểu rắt, nước tiểu vàng đỏ.
Hoàng đản do thấp nhiệt.
Thấp nhiệt Trường Vị gây tiêu chảy, kiết lỵ.
Thấp nhiệt gây sưng đau khớp, đau nhức chi dưới.
Tư âm giáng hỏa

Dùng trong các chứng âm hư phát sốt, ra mồ hôi trộm, đau nhức xương khớp theo biện chứng Y học cổ truyền.

Giải độc

Thường phối hợp trong các bài thuốc dùng ngoài hoặc uống nhằm hỗ trợ các chứng mụn nhọt, lở ngứa, thấp chẩn theo chỉ định của người có chuyên môn.

Y học hiện đại

Một số nghiên cứu ghi nhận Hoàng bá có các hoạt tính sinh học như:

Chống viêm.
Kháng khuẩn.
Chống oxy hóa.
Hỗ trợ điều hòa đường huyết.
Hỗ trợ hạ huyết áp.
Lợi tiểu.
Một số hoạt chất như berberin đang được nghiên cứu về khả năng bảo vệ tim mạch, gan và hỗ trợ điều trị hội chứng chuyển hóa.

Các tác dụng trên chủ yếu dựa trên nghiên cứu thực nghiệm và tiền lâm sàng; cần thêm nhiều nghiên cứu lâm sàng để đánh giá đầy đủ hiệu quả và độ an toàn.

Liều dùng

6 – 12 g/ngày, dùng dưới dạng thuốc sắc hoặc hoàn tán theo hướng dẫn của người có chuyên môn.

Lưu ý
Người Tỳ Vị hư hàn, tiêu chảy hoặc ăn uống kém nên thận trọng khi sử dụng.
Phụ nữ mang thai, đang cho con bú hoặc người đang điều trị bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
Không tự ý sử dụng thay thế thuốc điều trị.